De architect achter ’t Hooge Nest
Een ontwerp uit 1925
Achter iedere bijzondere boerderij zit een ontwerp, een bouwplan en een verhaal. Ook ’t Hooge Nest heeft een duidelijke ontstaansgeschiedenis. Voor de bouw van de boerderij in Nieuwlande werd in de jaren twintig van de vorige eeuw een ontwerp gemaakt door architect K. Prummel uit Musselkanaal.
In januari 1925 stelde Prummel het zogenoemde “Bestek en voorwaarden” op. Dit document vormde een belangrijk onderdeel van de voorbereiding op de bouw. Het beschreef onder meer de voorwaarden waaraan de bouw moest voldoen en geeft vandaag de dag een waardevolle blik op de manier waarop de boerderij tot stand kwam.
Architect Klaas Prummel
Klaas Prummel was actief als architect in het veenkoloniale gebied van Groningen en Drenthe. Hij werd geboren in Tweede Exloërmond en woonde later in Musselkanaal. In deze omgeving ontwierp hij verschillende gebouwen.
Zijn ontwerpen zijn herkenbaar aan verschillende architectonische details. Ook bij ’t Hooge Nest zijn kenmerken terug te vinden die passen bij het werk van Prummel. Vooral het metselwerk en de vormgeving van bepaalde onderdelen van de boerderij maken het gebouw bijzonder.
Dat wordt nog duidelijker wanneer ’t Hooge Nest wordt vergeleken met andere ontwerpen van Prummel.
Vergelijkbare boerderijen
Een interessant voorbeeld is de villaboerderij die Prummel in 1927 ontwierp. Deze boerderij vertoont vooral in het metselwerk sterke overeenkomsten met ’t Hooge Nest.
Ook de Catharinahoeve in Zwartemeer is een voorbeeld van zijn werk. Deze boerderij werd in 1937 gebouwd en is inmiddels aangewezen als gemeentelijk monument. Hoewel de Catharinahoeve geen rollagen heeft, zijn de gootoversteken vergelijkbaar met die van ’t Hooge Nest.
Door deze gebouwen naast elkaar te bekijken, ontstaat een beter beeld van de architectuur van Prummel en de ontwerpkeuzes die hij maakte.
“De details van een gebouw vertellen vaak meer over zijn geschiedenis dan je op het eerste gezicht zou verwachten.”
Van bouwtekening naar boerderij
Wat ’t Hooge Nest extra bijzonder maakt, is dat niet alleen de boerderij zelf bewaard is gebleven. Ook verschillende documenten uit de bouwperiode zijn behouden.
Zo zijn het boekje met het “Bestek en voorwaarden”, blauwdrukken en plattegronden bewaard gebleven. Deze documenten laten zien hoe het ontwerp er oorspronkelijk uitzag en welke plannen aan de daadwerkelijke bouw voorafgingen.
Voor historisch onderzoek zijn dergelijke documenten van grote waarde. Ze maken het mogelijk om de ontwikkeling van de boerderij nauwkeurig te volgen en geven een beeld van de keuzes die bijna honderd jaar geleden zijn gemaakt.
Een stukje geschiedenis van Nieuwlande
De bouw van ’t Hooge Nest vond plaats in een periode waarin Nieuwlande en de omgeving sterk in ontwikkeling waren. De geschiedenis van het dorp is nauw verbonden met de vervening en de veranderingen die hierdoor in het landschap ontstonden.
In het boek Nieuwlande, dorp met vijf burgemeesters wordt uitgebreid aandacht besteed aan het ontstaan van Nieuwlande en het leven voor, tijdens en na de vervening. In het boek is bovendien een historische foto opgenomen van de boerderij van de familie Hogen-Esch.
Ook historische kaarten helpen om deze ontwikkeling zichtbaar te maken. Via Topotijdreis.nl kan worden bekeken hoe Nieuwlande en Geesbrug door de jaren heen veranderden.
Een ontwerp dat bijna honderd jaar later nog spreekt
Bijna honderd jaar na het ontstaan van de eerste plannen is ’t Hooge Nest nog altijd een tastbare herinnering aan een belangrijke periode in de geschiedenis van Nieuwlande en Geesbrug.
De combinatie van de oorspronkelijke boerderij, historische foto’s, bouwtekeningen, plattegronden en kadastergegevens maakt het mogelijk om het verhaal steeds verder te reconstrueren.
’t Hooge Nest is daarmee niet alleen een gebouw, maar een stukje geschiedenis dat de verhalen van de mensen, de architectuur en het veranderende landschap met elkaar verbindt.
Ontdek het verhaal achter ’t Hooge Nest
Wilt u meer weten over de mensen die bij ’t Hooge Nest betrokken waren, de geschiedenis van de boerderij en de ontwikkeling van de omgeving? Ontdek dan ook de andere verhalen over het ontstaan en de geschiedenis van ’t Hooge Nest.